मालिका केशरी विशेषतः आख्यानका क्षेत्रमा कलम चलाउँछन् । नारीका कथा व्यथा र संवेदनालाई आफ्नो लेखनको विषय बनाउने केशरीका शुवर्णलता, पुनरूत्थान र ‘दुङाल गरी ३ वटा उपन्यास प्रकाशित भइसकेका छन् । ‘सुवर्णलता’र ‘पुनरुत्थान’ उपन्यास बौद्ध दर्शनबाट प्रभावित छ भने दुङालमा बुद्धका ज्ञानलाई समेट्ने प्रयास गरेको छ । देशबाट लखेटिएर नेपालमा शरणार्थी जीवन बिताइरहेका तिब्बतीहरूको भोगाइ र अनुभव नै दुङालको मुख्य विषय रहेको छ । खोजमूलक र ऐतिहासिक विषयमा रुची राख्ने मालिका नयाँ तथा पुराना कृतिहरू पनि पढ्न रुचाउँछन् । मालिका सङ पुस्तक अध्ययनकै सेरोफेरोमा रहेर गरेको कुराकानी :
यतिखेर कुन पुस्तक पढ्दै हुनुहुन्छ ?
सञ्जय घिमिरेजीको पात्रहरु पढिरहेको छु । जीवन यात्राको दौरानमा भेटिने फरक फरक पात्र र परिवेशलाई समेटेर लेखिएको पुस्तक अत्यन्त रमाइलो लागिरहेको छ ।
नेपाली, अङ्ग्रेजी र हिन्दी भाषाका मन पर्ने एक एक वटा पुस्तकको नाम लिनुपर्दा ?
मन पर्ने पुस्तकहरू धेरै छन् । एउटा मात्र पुस्तकको नाम भन्नु गाह्रो काम हो । पछिल्लो समय पढेको पुस्तकहरूमा केशवराज ज्ञवालीको अर्को भोर अत्यन्त मन परेको पुस्तकमा पर्छ ।
तपाईँको लागि लेखपढको उपयुक्त समय कुन हो ?
यही नै उपयुक्त समय हो भन्ने छैन । तर पनि विशेषतः रातको समयमा लेख्न मन पर्छ भने दिउँसो समय मिलेमा पढ्न रुचाउँछु ।
साहित्यका विविध विधा मध्ये अलि शक्तिशाली विधा तपाईँलाई के लाग्छ ?
सबै विधाको आ–आफ्नै महत्त्व छ । मलाई आख्यानमा रुचि लाग्ने भएकाले म अलि बढी आख्यान तर्फ झुकाव राख्छु तर एउटा आख्यान पुस्तकको सार भनेको दुई लाइनको कविता बराबर नै हुन्छ ।
सानोमा कस्ता पुस्तकहरू पढ्न पाउनु भयो ?
बाल साहित्यका परीका कथा, नेपाली लोक कथाका पुस्तकहरु बुबाले ल्याइदिनु हुन्थ्यो । तिनै कथा पढ्दै रमाउँथेँ । अलिक ठुलो भए पछि भने युधिर थापाको उपन्यास स्थानीय स्टेशनरीले केही रुपैया लिएर तीन दिनदेखि हप्ता दिनको लागि भाडामा दिन्थ्यो । तिनै उपन्यास पढियो । ती उपन्यासमा यौन भावना बढाउने प्रसङ्ग बढिहुन्थ्यो त्यसैले परिवारबाट लुकाएर रातमा वा घरभन्दा पर गएर पढिन्थ्यो । त्यहीताका वेद प्रकाश शर्मा, मनोज त्रिपाठीका हिन्दी उपन्यासहरू पाइन्थ्यो । ती हिन्दी उपन्यासहरू पनि खुबै पढियो ।
कस्ता पुस्तकहरू पढ्न बढी मनपथ्र्यो ?
प्राय उपन्यास र कथाहरू मेरो पहिलो रोजाइ हुन्थ्यो । यो अलावा धर्म दर्शनका पुस्तक पनि मलाई मन पर्ने पुस्तक हुन् ।
तपाईँ कुन उमेर समूहमा बढी पढ्नु भयो ?
स्कुलको अन्तिम तिर जुन तहमा हिन्दी उपन्यास पढ्ने भूत जागेको थियो त्यो पछि कहिल्यै फर्किएन । मलाई लाग्छ पुस्तक त आजभोलि पनि पढ्छु तर पढ्नमा त्यति मग्न चाहिँ भएर पढ्न सक्दिन ।
धेरै पटक दोहोर्याएर पढेका पुस्तकहरू कुन कुन हुन् ?
मैले धेरै पुस्तकहरू दोहोर्याएर पढेको छु । सरुभक्तको पागल बस्ती, बिपी कोइरालाका तीन घुम्ती, सुन्नीमा, अर्को भोर, नयाँ घर लगायतका पुस्तकहरू दोहोर्याएर पढेको छु ।
दोहोर्याएर पढ्नुका कारण खासमा के थियो ?
कति अवस्थामा मैले कथामा अझ गहिरिनका लागि दोहोर्याउँछु भने, कति अवस्थामा लेखन शैली, कथाको प्रवाह शैलीलाई पछ्याउन तथा ती पुस्तकको माध्यमबाट केही नयाँ कुरा सिक्नका लागि नै हो ।
ती पुस्तकहरूमा असाध्यै मन परेको पक्ष के हुन् ?
जीवन्त कथा, कथा प्रवाह शैली, दर्शन आदि पक्ष नै हुन् । जसले हृदयमा रमाइला प्रकारको तरङ्ग ल्याइदिन्छ । जब मैले खोजेका यी तत्त्वहरू पुस्तकमा पाउँछ, ती पुस्तक असाध्यै प्रिय लाग्छ ।
पुस्तक पढी रहँदा त्यसका पात्र, लेखक र परिवेशले कतिको पछ्याउँछ ?
पक्कै पनि पढी रहँदा हामी पात्र र परिवेशमा बहिरहेका हुन्छौ । कहिले हँसाउने त ,कहिले आँखा ओसिलो पर्ने काम गर्छ । कति पात्रले त लामो समयसम्मै मनमा असर पारी रहेको हुन्छ ।
तपाईँको विचार पढ्नु केका लागि हो ?
सबैको आ आफ्नो तर्क हुन्छ , तर मेरो भने जीवन र परिवेशलाई गहिरो गरेर बुझ्नका लागि । एकै जुनीमा कयौँ व्यक्तिले बाँचेको जीवन बुझ्नका लागि । सोचको दायर बिस्तार र जीवन प्रति आशावादी दृष्टिकोण राख्नका लागि नै पढ्छु ।
कस्ता पुस्तकले जीवनमा बढी सघाए ?
सबै पुस्तकले कुनै न कुनै माध्यमबाट जीवनमा सघाए जस्तो लाग्छ । कुनै पुस्तकले जीवनमा आर्थिक उपार्जनका लागि मद्दतगार भए भने कति पुस्तकहरू जीवनको गहिराइ पहिल्याउनका लागि सहयोगी भए । कुनै पनि पुस्तक लेखकले बिना परिश्रम लेखेको हुँदैन ।
पाठकलाई १० वटा पुस्तक पढ्नको लागि सिफारिस गर्नुपर्दा ?
पाठकका चाहना अनुसार रोजाइ फरक हुन सक्छ । मैले चयन गर्नु पर्दा अर्को भोर, राधा, खोला वारी खोला पारी, प्रेतकल्प, सिद्धार्थ, खस जातीको इतिहास, म्युजिक इन द स्काई, जर्नी टु टिवेट लस्ट लामा, सुवर्णलता आदि ।
तपाइसँग कति जति पुस्तकहरूको कलेक्सन होला ?
हाल म परदेशमा रहेकाले साथमा पुगनपुग सय थान मात्र पुस्तक छन् । तर घरमा मेरा हजार भन्दा ज्यादा पुस्तक छन् ।
पढ्न चाहेर पनि पढ्न नपाएका कुनै पुस्तक ?
त्यस्तो त खासै छैन । अहिले इन्टरनेटले चाहेका पुस्तक पढ्न सक्ने बनाएको छ । बरु पुस्तक खोज्ने बहानामा सोसल मिडियामा बढी समय बित्दो छ ।
मन परेका ५ जना स्वदेशी र विदेशी लेखकहरूको नाम लिनुपर्दा ?
सरुभक्त, बिपी कोइराला, कृष्ण धारवासी, केशवराज ज्ञवाली, अमर न्यौपाने मन पर्ने लेखक हुन् ।
अध्ययन र लेखाई बाहेकका रुचिहरू के छन् ?
मलाई घुम्न सारै मन पर्छ विशेष गरेर ऐतिहासिक धरोहर, स्मारकको अवलोकन गर्न रुचाउँछु । भत्किएको खण्डहर हेरेर कल्पना गर्छु त्यो समय जब यो पूर्ण थियो कस्तो थियो होला ।
तपाईँको पछिल्लो साहित्यिक योजनाहरू के–के छन् ?
एउटा उपन्यास लेखिरहेको छु । त्यसैलाई पूर्णता दिन लागि परेको छु ।
स्रष्टा र सिर्जनाको सम्बन्धलाई तपाईँ कसरी हेर्नुहुन्छ ?
सिर्जनाले नै स्रष्टालाई जीवन्त राख्छ । स्रष्टाको अस्तित्व सृजनासँग हुन्छ ।
तपाईँको जीवनमा सानैदेखि कोही रोल मोडेल छ, जसले जीवन यात्रामा निरन्तर सकारात्मक प्रेरणा दिएको होस् ?
ऋतुजी जसको सकारात्मक ऊर्जाले नै जीवनलाई अगाडि बढ्न सहज बनायो ।
